Kierowcy korzystający z autostrady A4 między Katowicami a Krakowem znów stają przed widmem wyższych opłat. Planowana zmiana stawek może odczuwalnie uderzyć w portfele użytkowników tej trasy i wpłynąć na ruch w całym regionie. Głos w sprawie zabrała Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, przedstawiając swoje stanowisko wobec decyzji koncesjonariusza.
Koncesjonariusz odcinka autostrady A4 Katowice – Kraków planuje od 1 kwietnia podnieść o niemal 6 proc. stawki opłat za przejazd samochodów osobowych i ciężarowych. W ocenie GDDKiA, biorąc pod uwagę wysokie podwyżki wprowadzone w poprzednich latach, kolejny wzrost opłat jest niezasadny. Zdaniem drogowców decyzja ta bezpośrednio uderza w kierowców i transport samochodowy, a także może mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego na trasach lokalnych.
Prawo do podwyższania opłat wynika z umowy koncesyjnej podpisanej pod koniec lat 90. ubiegłego wieku. GDDKiA podkreśla, że nie ma realnych uprawnień do wpływania na decyzje dotyczące zmian stawek, o ile są one zgodne z zapisami tej umowy. Oznacza to, że mimo krytycznej oceny planowanej podwyżki, Dyrekcja nie może jej zablokować.
Jednym z możliwych skutków wzrostu opłat może być przeniesienie części ruchu na drogi alternatywne wobec A4. Wyższe koszty przejazdu mogą skłonić kierowców, szczególnie pojazdów ciężkich, do omijania autostrady i korzystania z już obciążonych dróg lokalnych. Taki scenariusz stoi w sprzeczności z rolą autostrad w krajowym systemie komunikacyjnym. Omijanie tras szybkiego ruchu może wiązać się także ze spadkiem poziomu bezpieczeństwa – zarówno dla kierowców, jak i innych uczestników ruchu oraz mieszkańców miejscowości położonych przy drogach alternatywnych.
Umowa koncesyjna dotycząca odcinka A4 Katowice – Kraków wygaśnie w połowie marca przyszłego roku. Zarządzanie trasą przejmie wtedy GDDKiA. Proces przejęcia, pierwszy tego typu w historii Dyrekcji, rozpoczął się już w zeszłym roku. Wraz z wygaśnięciem umowy zniesione zostaną opłaty dla pojazdów lekkich o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Obecnie kierowcy takich pojazdów nie płacą już za przejazd na żadnych autostradach zarządzanych przez GDDKiA.
Dyrekcja przygotowuje się także do rozbudowy odcinka A4 Katowice – Kraków. Inwestycja ta została wpisana do Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 roku z perspektywą do 2033 roku. Szczegóły dotyczące poszerzenia autostrady, z wykorzystaniem szerokiego pasa rozdziału, będą znane po opracowaniu dokumentacji projektowej. Obecnie trwają przygotowania do ogłoszenia przetargu na wybór wykonawcy tej dokumentacji.
Sieć dróg szybkiego ruchu w Polsce liczy obecnie 5465,7 km. W jej skład wchodzi 1894,5 km autostrad oraz 3571,2 km dróg ekspresowych. W zarządzie koncesjonariuszy pozostają m.in. około 152 km autostrady A1 na odcinku Gdańsk – Toruń, około 255 km autostrady A2 na odcinku Konin – Świecko, z czego 238 km jest płatne, oraz około 61 km autostrady A4 na odcinku Kraków – Katowice.
