Nie mundur, stopień wojskowy ani lata służby, lecz wiedza, odpowiedzialność i umiejętność podejmowania decyzji będą ich największymi atutami. Piętnaścioro uczniów małopolskich szkół ponadpodstawowych dołączyło do Sztabu Młodych Mundurowych. Przed nimi miesiące szkoleń, spotkania z przedstawicielami służb i zadania inspirowane prawdziwymi sytuacjami kryzysowymi. Finał będzie szczególny: młodzi sami zorganizują posiedzenie sztabu i wystąpią na briefingu prasowym.
To druga edycja projektu zainicjowanego przez wojewodę małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara. Akty powołania nowym członkom wręczył właśnie wojewoda. Inauguracja zgromadziła przedstawicieli Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Wojsk Obrony Terytorialnej, Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji oraz Akademii WSB. W realizację przedsięwzięcia zaangażowani są także opiekunowie z poszczególnych instytucji, którzy będą wspierać młodzież w zdobywaniu wiedzy i nowych umiejętności.
Pomysł opiera się na poznawaniu mechanizmów, które w rzeczywistych sytuacjach pozwalają koordynować działania wielu służb i instytucji. Uczniowie nie będą jedynie słuchać o pracy mundurowych. Wcielą się w role przedstawicieli poszczególnych obszarów systemu bezpieczeństwa, poznają procedury i będą uczyć się współpracy, analizowania informacji oraz podejmowania decyzji wymagających rozwagi.
– Sztab Młodych Mundurowych to projekt, który powstał z przekonania, że bezpieczeństwo zaczyna się od ludzi – od ich wiedzy, odpowiedzialności i gotowości do działania. Naszą ambicją jest stworzenie przestrzeni, w której młodzi mieszkańcy Małopolski mogą nie tylko poznawać funkcjonowanie służb i administracji publicznej, ale przede wszystkim uczyć się współpracy, przywództwa oraz podejmowania decyzji w sytuacjach wymagających rozwagi i odpowiedzialności – mówi wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar.
Rekrutacja miała charakter otwarty, a uczestników wytypowały ich szkoły. Piętnaścioro młodych ludzi reprezentuje siedem placówek z różnych części województwa. Z Liceum Ogólnokształcącego im. Batalionu „Parasol” w Trzebini do projektu dołączył Dominik Nowakowski. XXV Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego w Krakowie reprezentują Emilia Stępień i Gabriela Kanarek.
Z Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Ustawicznego im. św. Jana Pawła II w Radoczy wybrani zostali Franciszek Balonek, Milena Strózik i Martyna Okręglicka. Zespół Szkół im. Władysława Orkana w Marcinkowicach reprezentują Julia Maciaś i Kacper Pałach, a Zespół Szkół Licealnych i Technicznych im. Jana Pawła II w Wojniczu – Ksawier Lis, Milena Morawiec i Nikola Borczuch.
W sztabie znaleźli się również Magdalena Cinal i Patryk Wieremiej z Zespołu Szkół im. Armii Krajowej w Andrychowie Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Katowicach oraz Fabian Szura i Maksymilian Śliwa z Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. Jana Pawła II w Gromniku.
Młodzież nie poprzestała na odebraniu nominacji. Już podczas pierwszego spotkania wybrano prezydium, a kandydaci wcześniej przedstawili swoje pomysły na pełnienie poszczególnych funkcji. Przewodniczącym został Patryk Wieremiej, jego zastępczynią Magdalena Cinal, natomiast rzeczniczką prasową sztabu będzie Emilia Stępień.
Wsparciem dla nowego zespołu będzie Stanisław Bukowiec z Zespołu Szkół im. Władysława Orkana w Marcinkowicach. Uczestniczył on w pilotażowej edycji projektu, w której pełnił funkcję współprzewodniczącego. Teraz będzie dzielił się doświadczeniem jako mentor.
– Sztab Młodych Mundurowych jest unikatowym projektem na skalę całego kraju, tylko nasze województwo małopolskie ma taki projekt, w którym zaangażowane są osoby młodsze. Mamy możliwość zdobycia cennych informacji, cennej wiedzy oraz cennych umiejętności – mówi Stanisław Bukowiec.
Podczas inauguracji uczniowie poznali również role systemowe, które będą pełnić przez cały czas trwania projektu. Podzielono je na cztery obszary: koordynacyjny, operacyjny, analityczny i komunikacyjny. Następnie młodzież udała się do Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego. W ramach przedsięwzięcia będzie tam uczestniczyć w rzeczywistym posiedzeniu Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.
To jednak dopiero początek. Przed uczestnikami kilkumiesięczny cykl szkoleń, obejmujący comiesięczne spotkania z przedstawicielami wojewody oraz partnerskich instytucji i służb. Młodzi poznają zasady funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego, sposoby przeciwdziałania dezinformacji oraz metody analizowania procedur bezpieczeństwa obowiązujących w szkołach. Wezmą także udział w warsztatach dotyczących komunikacji, pracy zespołowej i zarządzania projektem społecznym.
Ważną częścią programu będą tak zwane misje specjalne. To zadania wykonywane pomiędzy kolejnymi spotkaniami, których celem jest utrwalanie zdobytej wiedzy i sprawdzanie jej w praktyce. Informacje o nich uczestnicy będą otrzymywać za pośrednictwem zamkniętego kanału komunikacji.
Największe wyzwanie czeka ich podczas finałowego „Dnia Decyzji”. Otrzymają wówczas realistyczny scenariusz sytuacji kryzysowej, wymagającej skoordynowanej reakcji wielu instytucji. Ich zadaniem będzie samodzielne przeprowadzenie posiedzenia Sztabu Młodych Mundurowych, a następnie zorganizowanie briefingu prasowego.
– Spotykaliśmy się z różnymi opiniami, m.in. że młodzież woli internet i nie bardzo chce się angażować. Drodzy uczniowie, jesteście zaprzeczeniem tych słów. Potwierdzacie, że losy naszej kochanej Ojczyzny nie są wam obojętne – mówi pułkownik Zbigniew Kopa.
Projekt ma rozwijać świadomość w zakresie bezpieczeństwa, ochrony ludności i obrony cywilnej, a także kształtować odpowiedzialność obywatelską. Jego inspiracją jest sposób działania rzeczywistych zespołów zarządzania kryzysowego. Pomysł nawiązuje również do formuły Sejmu Dzieci i Młodzieży, dając młodym możliwość aktywnego uczestniczenia w przedsięwzięciu opartym na funkcjonowaniu instytucji publicznych.
Pierwsza, pilotażowa edycja odbyła się w ubiegłym roku i zgromadziła 18 uczniów z sześciu małopolskich szkół. Teraz projekt jest kontynuowany z udziałem kolejnej grupy młodzieży. Jego znaczenie wykracza poza poznawanie pracy służb. Chodzi również o przygotowanie młodych ludzi do odpowiedzialnego reagowania na zagrożenia i współdziałania z innymi.
Jak podkreśla wojewoda Krzysztof Jan Klęczar, inicjatywa ma stać się trwałym elementem edukacji dla bezpieczeństwa w Małopolsce. Dla piętnaściorga nowych członków sztabu oznacza to nie tylko spotkania z przedstawicielami służb, ale przede wszystkim możliwość sprawdzenia się w rolach, w których liczą się wiedza, odpowiedzialność i umiejętność podejmowania decyzji.